.jpg?width=1890&height=1890&ext=.jpg)
Gebruiken jullie op school Zien!vo én een sova-methode, en voelt het nog als twee losse systemen? Zonde, want ze kunnen elkaar juist heel goed aanvullen. Je sova-methode zet je preventief in om sociale vaardigheden te oefenen en de norm te stellen. Zien!vo zet je vervolgens in als thermometer: je signaleert waar je leerlingen staan of evalueert de ingezette aanpak. Samen vormen ze een continue HGW-cyclus: je begint preventief, kijkt waar je staat met Zien!, stelt doelen (in het OPP) en stuurt gericht bij. In deze blog lichten we toe hoe we dit voor ons zien en eindigen we met 3 gouden vuistregels voor de gouden weken!
De 4-stappen HGW-cyclus door het schooljaar
Stap 1. Preventieve start
Zet je sova-methode direct in: wacht niet op knelpunten. Gebruik vanaf dag één lessen uit je methode om een veilige basis en positieve groepsnorm neer te zetten. De meeste sova-methodes bieden een aparte module voor de gouden weken aan, benut deze suggesties!
Observeer tijdens de lessen met een 'Zien!-bril': let tijdens deze oefeningen doelgericht op interactie en sociaal gedrag. Wie neemt de leiding, wie past zich aan, hoe reageert men op spanning? Deze concrete observaties uit de eerste weken vormen direct jouw inhoudelijke input wanneer je kort daarna de Zien!-vragenlijsten invult. Gebruik hier bijvoorbeeld het invulblad van Zien!vo bij.
Wat kun je nu écht met ai binnen het onderwijs? Bovenstaand lees je concrete ideeën.
Stap 2. Signaleren en analyseren (najaarsmeting)
Kijk bij het signaleren en analyseren naar het groepsprofiel én de individuele profielen. Begin altijd met de graadmeters en veiligheid en zoom daarna in op de overige vaardigheden. Wat valt je op, waar wil je mee aan de slag? Kies op groepsniveau thema’s of lessen uit de sova-methode die aansluiten op de collectieve behoeften van jouw klas. Kies daarbij eerst een les waarbij je de kans op succes het grootst acht. Dat is meestal een les die een beroep doet op vaardigheden die wat meer aanwezig zijn, en vanuit daar kun je uitbouwen naar vaardigheden die in mindere mate aanwezig zijn.
Vergelijk de leerlingvragenlijst met de docentscore. Waar schuurt het beeld? Dit is waardevolle input voor het gesprek met leerling en ouders. Bekijk per thema of les wat de onderwijsbehoeften van de leerlingen zijn. Er zullen altijd leerlingen zijn die een bepaalde vaardigheid in een wat hogere mate beheersen dan hun klasgenoten. Zet deze leerlingen in, bijvoorbeeld door bewust groepen samen te stellen.
Stap 3. Doelgericht oefenen & transfer in de school (gedurende het jaar)
Focus op max. 1 à 2 curatieve doelen tegelijk: oefen bijvoorbeeld 4 tot 6 weken intensief op één vaardigheid (bijv. 'grenzen aangeven' of 'emoties herkennen'). Borg de transfer in het team: een vaardigheid beklijft pas als deze overal geoefend wordt. Deel de groepsfocus én individuele OPP-aandachtspunten met vakdocenten en ondersteuners. Gebruik dezelfde sleutelbegrippen en routines in de vaklessen, gangen en tijdens pauzes.
Stap 4. Evalueren
Neem ook in de tweede helft van het schooljaar weer bewust de tijd om je leerlingen en klas te observeren. Benut hiervoor de zilveren weken (na de kerstvakantie) en/of je sova-lessen. Bekijk bij de tweede Zien!-meting of de inzet zichtbaar resultaat oplevert. Evalueer de gestelde doelen en stel ze waar nodig bij. Gebruik de Zien!-data als onderbouwing voor deze evaluatie.
Drie gouden vuistregels voor het team
Tot slot: Zien!vo en je sova-methode versterken elkaar vooral als je er als team bewust mee werkt. Deze drie vuistregels helpen je daarbij.
Regel 1. Eerst preventief, dan curatief: een sterke start met sova tijdens de Gouden Weken voorkomt later in het jaar brandjes blussen.
Regel 2. Kijk naar de stimulerende factoren: Zien! toont ook wat al goed gaat. Benut sterke kanten om de vaardigheden te ondersteunen die een leerling (nog) in een lage mate laat zien.
Regel 3. Één taal in de school: zorg dat de termen uit de sova-methode door álle teamleden gebruikt worden. Is dit bij jou op school nog niet het geval? Informeer gerust over onze scholingsmogelijkheden!
Of wil je Zien!vo breder inzetten dan alleen voor de monitoring van sociale veiligheid, door de uitkomsten samen te duiden, ernaar te handelen en ze een vaste plek in jullie jaarcyclus te geven? Mail naar zienvo@gouwe-academie.nl; we denken graag met je mee over een aanpak die bij jullie school past.